Terug naar het keuzemenu van de pausen

Liberius

Omwille van het eindeloze conflict tussen Athanasius, de kampioen van het geloof te Nicea, en de arianen, groeide het episcopaat van Liberius uit tot een waar drama. Liberius was Julius opgevolgd op 17 mei 352. In die tijd wou Constantius, zoals zijn vader Constantijn, zijn ariaans geloof aan heel het Westen opdringen. Overal riep hij concilies samen, oefende een enorme druk uit op de bisschoppen die de doctrine van Nicea trouw waren gebleven en verbande de hardnekkigen. Zodoende waren er zelfs in het Westen omzeggens geen bisschoppen meer die de ariaanse leer niet aankleefden. Constantius had dan ook geen enkele moeite met de halsstarrige Athanasius te laten veroordelen door de concilies van 352 en 355.

Liberius weigerde deze dubbele veroordeling echter te bekrachtigen. De keizer liet hem, op een nacht in december 355, gewoon oppakken en naar Thraci voeren. De aartsdiaken Felix, een pion van de keizer, werd in zijn plaats tot bisschop van Rome gekozen. Nochtans had hij op de dag van de wegzending samen met de andere geestelijkheid gezworen geen andere bisschop dan Liberius te erkennen. Na een paar maanden werd hij door drie ariaanse bisschoppen gewijd en probleemloos door het overgrote deel van de clerus aanvaard. Alleen het volk bleef Liberius trouw.

Na heldhaftige weerstand ging Liberius toch door de knien. Gebroken door de brutale behandeling van Constantius stemde hij in met de veroordeling van Athanasius en op slaafse toon smeekte hij de keizer naar Rome te mogen terugkeren. Hij prevelde zelfs een soort van geloofsbelijdenis aan het arianisme. Meer moest dat niet zijn en hij kreeg zijn vrijheid terug.

Maar, helaas, in Rome zat Felix nu op zijn bisschopszetel! De keizer vond er echter wat op: het volk in het grote circus verzamelen en aankondigen dat Liberius alle ogenblikken kon terugkomen. Rome zou voortaan gewoon simultaan door twee bisschoppen worden bestuurd.

Bij de aanwezigen barstte zo'n storm van protest los dat de clerus snel bakzeil haalde. De mensen gingen Liberius tegemoet om hem triomfantelijk in te halen. Daarna jouwden ze Felix uit en dwongen hem de stad te verlaten. Felix deed nog een paar wanhopige pogingen om zich te handhaven maar gaf het tenslotte op. Hij trok zich terug op zijn landgoed, waar hij tot aan zijn dood op 22 november 365 in alle stilte verder leefde.

Maar bij de andere Kerken had Liberius het wel verkorven. De kerk van Rome werd opnieuw naar de tweede plaats verwezen. Toch had Liberius tot tweemaal toe gepoogd zijn blazoen op te poetsen met de bewering dat hij een trouw aanhanger was van de Nicea-doctrine, maar niets hielp. Zelfs het bouwen van een basiliek, de Liberiana, die hij liet oprichten op de plaats waar zich nu de Santa Maria Maggiore bevindt, kon niet baten. In de 6de eeuw werd hij zelfs beschouwd als een ketter, en werd Felix, de ariaanse bisschop, als de echte paus aangezien. Liberius stierf op 24 september 366.

Terug naar het keuzemenu van de pausen