Terug naar het keuzemenu van de pausen

Innocentius X

Op 15 september 1644 werd dan toch een beschermeling van Urbanus VIII gekozen. Mazarins veto tegen deze anti-Franse kardinaal kwam te laat om zijn verkiezing te beletten. Zo werd Giambattista Pamfilj Innocentius X. Voor een Romeinse familie luidden de feestklokken, voor de Kerk echter de stormklok.

Via zijn vaderlijke voorvader stamde Giambattista Pamfilj af van die Romeinse infant, de voorlaatste bastaardzoon van Alexander VI. Het purper had hij te danken aan Urbanus VIII. De Barberini's rekenden er dan ook op al hun privileges te mogen behouden. Het zou hen slecht bekomen. Nog maar pas verkozen, spande Innocentius X tegen hen een geding in voor verduistering van Kerkgelden.

De Barberini' s vluchtten naar Frankrijk. Mazarin nam het voor hen op en bedreigde zelfs Innocentius X met een oorlog indien hij niet onmiddellijk alle vervolging tegen de neven van de overleden paus staakte. Mazarin was toen op het hoogtepunt van zijn macht. Innocentius bond in, liet de Barberini' s naar Rome terugkeren en hun eigendommen behouden.

In 1648 moest Innocentius nogmaals ervaren in welke mate van onmacht het pausdom was verzeild geraakt. Het Vredesverdrag van Westfalen werd op 24 oktober buiten de paus om gesloten. Voor Mazarin was het de bekroning van zijn politiek. De pauselijke legaat had niet de minste invloed kunnen uitoefenen op de besprekingen van het verdrag, dat heel nadelig uitviel voor de katholieken. Hij moest zich wel bij de werkelijkheid neerleggen: zijn politieke betekenis als hoofd van de pauselijke Staat was uitgespeeld. Europa zou het voortaan zonder hem stellen.

Zelfs privé was Innocentius X uitgerangeerd: Olimpia Maidalchini had als 'pausin' de touwtjes stevig in handen genomen! Zij was de schoonzuster van de paus, de weduwe van zijn broer. Autoritair en schreeuwerig van nature, was ze de schrik van allen, de paus, de kardinalen en de prelaten. Arglistig als ze was, wist ze wonderwel gebruik te maken van de rivaliteit tussen de diplomaten die zich om haar gunsten verdrongen. Zonder haar hulp konden ze het wel vergeten. Zij overlaadden haar met geschenken want ze kenden de hebzucht van deze vrouw bij wie de drang naar rijkdom provocerende proporties aannam.

Even provocerend was de door haar op 30 augustus 1645 afgekondigde wet: 'Bij grote plechtigheden mochten de hoeren zich in een karos laten rondvoeren, omdat Donna Olimpia wegens de van hen ontvangen geschenken besloten had hen onder haar hoede te nemen en hen zelfs toeliet hun koets op te smukken met haar eigen blazoen...'

Het was ongetwijfeld ook zij die de paus aanspoorde zich meester te maken van het kleine graafschap Castro, iets wat Urbanus VIII nooit gelukt was. Nadat het graafschap drie maanden weerstand had geboden, werd het veroverd. De paus liet het met de grond gelijk maken, geen huis, zelfs geen kerk bleef overeind.

Er bestond een groot contrast tussen de luxe van de pauselijke hofhouding en zijn politieke onbeduidendheid. Een gewone audiëntie werd een buitengewoon evenement. Ooit kwam een ambassadeur van Filips IV op bezoek met een gevolg van liefst 300 karossen!

Achter al die uiterlijke praal vonden de schandelijkste intriges plaats. Op zekere dag wou de paus komaf maken met de macht van de 'pausin' en haar vervangen door een jongere vrouwelijke rivaal, de vrouw van een van zijn neven. Deze maakte het echter zo bont, dat men de 'oudere pausin' liet terughalen om opnieuw wat orde op zaken te stellen. De strijd tussen de twee vrouwen zorgde bij de Romeinen voor heel wat binnenpretjes, tot wanneer Olimpia weer 'heer' en meester werd van haar gebied.

Zij bleef haar positie handhaven tot bij de dood van Innocentius X, op 7 januari 1655. De doodstrijd van de paus duurde lang genoeg om zijn verwanten de kans te geven hun schaapjes op het droge te brengen. Olimpia ging er vandoor met al wat ze uit de pauselijke vertrekken kon meenemen. Het lichaam van de paus bleef drie dagen zonder graf, gewoon omdat niemand er zich om bekommerde. Toen de curie Olimpia verzocht de begrafeniskosten te betalen, riep ze luid: 'Hoe zou een arme weduwe daartoe in staat zijn ?' Zij betaalde niet een Ecu!

Dat was het roemloze einde van een banaal pontificaat, ook al liet Innocentius X in Rome indrukwekkende monumenten oprichten. De fonteinen op de Piazza Navona en de villa Pamfilj zouden zijn herinnering in stand houden.

Terug naar het keuzemenu van de pausen