Terug naar het keuzemenu van de pausen

Gregorius XIII

Niemand weet langs welke 'opening in de muur' kardinaal Farnese, in volle conclaaf, kennis kreeg van het smeekschrift van Filips II 'in naam van de vrede' de tiara af te wijzen. Feit is dat hij het pausschap weigerde en plaats ruimde voor kardinaal Ugo Buoncompagni, die op 13 mei 1572 tot Gregorius XIII werd gekroond.

De Romeinen, die genoeg geleden hadden onder het bewind van Pius V, hoopten dat de mooie dagen zouden terugkomen. Had de nieuwe paus geen natuurlijke zoon en vertelde men niet dat hij aangenaam in de omgang en eerder een bon-vivant-type was? Iedereen leek wel in de wolken met Buoncompagni. Zijn natuurlijke zoon was echter niet de vrucht van zo maar een galant avontuurtje. Voor hij priester werd, had deze man goed nagedacht en bewust gekozen om vooraf voor een erfgenaam te zorgen die het familiebezit binnen de stam zou houden.

Ugo werd op 1 januari 1502 in Bologna geboren. Onmiddellijk na zijn priesterwijding kwam hij naar Rome. In 1538 benoemde Paulus III hem tot rechter. Pius IV maakte hem kardinaal en stuurde hem naar Trente, waar hij zijn kennis als jurist kon gebruiken bij het opstellen van de conciliedecreten.

De nieuwe paus spande zich werkelijk in om het strenge beleid van Pius V te verzachten, maar voegde er wel aan toe dat hij de hervorming wou voortzetten. Daartoe stelde hij een commissie van kardinalen aan, die de decreten van het concilie moesten helpen toepassen. In de landen waar zij de paus vertegenwoordigden, liet hij de apostolische nuntii vooral bisschoppen en priesters controleren.

Gregorius XIII besteedde bijzondere aandacht aan de theologische vorming van de geestelijken en liet de Sociëteit van Jezus seminaries en colleges oprichten. De beroemde Gregoriaanse universiteit is er ons van overgebleven.

Drie maanden na zijn aanstelling vond de 'Bartholomeusnacht' plaats. Omdat hij slecht ingelicht was over de precieze omstandigheden van dit drama, organiseerde de paus een Te-Deum voor wat hij dacht een overwinning te zijn van het katholicisme op de hugenoten. Hij barstte in tranen uit toen hij de waarheid vernam. Toch liet hij zich door de Engelse katholieken meeslepen in het complot het paleis van de koningin op te blazen. In die tijd werd een koningsmoord 'voor de goede zaak' als volledig wettig beschouwd.

Op 24 februari 1582 werd de hervorming van de kalender aangekondigd met de bul 'Inter gravissimas' .Om het officiële jaar in overeenstemming te brengen met het sterrenkundige, werden tien dagen uit de geschiedenis geschrapt. Op 15 oktober schakelde men terug over op 4 oktober 1582.

Spijtig genoeg vormde het pontificaat van Gregorius XIII een van de minst veilige tijden van het Romeinse leven. Struikrovers stelden de wet. iedereen moest zich maar naar zijn beste vermogen verdedigen. Ook het immorele was overal te merken. Grote courtisanes verlaagden zich tot vulgaire prostitutie. In San Giovanni a Porta Latina werd een broederschap van homoseksuelen opgericht dat 'huwelijken' organiseerde in dezelfde liturgische vorm als voor gewone paren. Daarbij werd het evangelie van de 'bruiloft van Kana' plechtig voorgelezen en de communie uitgedeeld waarna het nieuwe 'echtpaar' zijn eigen gezin kon stichten.

De paus was te oud en te moe en kon noch het banditisme indijken, noch de zeden weer gezond maken. Als een ontgoocheld man stierf hij op 10 april 1585.

Terug naar het keuzemenu van de pausen