Terug naar het keuzemenu van de pausen

Clemens XII

Het conclaaf van 1730 begon erg veel op een veiling te gelijken: de Medici' s riepen vanuit Londen, Parijs en Den Haag hun bankiers op om zoveel mogelijk stemmen te kopen in het voordeel van kardinaal Lorenzo Corsini, een Florentijn van wie zij alle steun verwachtten. Algemeen wordt aangenomen dat de Heilige Geest vrij machteloos stond in die sfeer van corruptie.

Wat er ook van zij, na vijf maanden gesjacher werd het uiteindelijk Corsini die op 12 juli 1730 mocht plaatsnemen op de Stoel van Sint-Pieter. Bij manier van spreken, want om eerlijk te zijn bestuurde die afgeleefde 80-er, die Clemens XII werd, de Kerk meestal vanuit zijn bed. In 1732 werd hij volledig blind en kon hij niets meer ondertekenen zonder dat men zijn hand vasthield.

Men dacht meermaals dat hij op sterven lag en telkens werden er overhaast geheime conclaven gehouden om een opvolger aan te duiden. Die moesten zich dan telkens terugtrekken wanneer de stervende weer tot leven kwam. 'De paus kwijnde weg maar gaf zich niet gewonnen!'

Deze onverwoestbare paus zag het daglicht in Florence, op 7 apri11652. Hij had een late roeping en werd pas geestelijke op zijn tweeëndertigste. Hij was en bleef een echte kunstbeschermer, zelfs wanneer het pontificaat financieel aan de grond zat.

Zijn eerste pauselijke daad was die schandelijke Coscia tien jaar op te sluiten in de Engelenburcht en hem te dwingen alle goederen terug te geven die hij had afgetroggeld. Hij hief ook de straffen op die zijn voorganger de 'lottospelers' had opgelegd. Het bestuur van die spelen vertrouwde hij volledig toe aan zijn eigen diensten, wat de financiële toestand van de Kerk ten goede kwam. Zo kon hij de Trevi-fontein en de gevel van de basiliek van Lateranen laten afwerken. In die basiliek liet hij eveneens de prachtige Corsini-kapel optrekken ter ere van de heilige Andreas, zijn patroon.

De paus beperkte zijn steun niet tot Rome. Hij moderniseerde de haven van Ancona en liet in Ravenna indrukwekkende hydraulische machines bouwen die de stad doelmatig tegen overstromingen moesten beschermen. Het was ook hij die de kleine republiek San Marino vrijheid en onafhankelijkheid schonk. Hoewel Clemens XII van Rome een artistiek en cultureel centrum met aanzien maakte, moest hij toegeven dat het pausdom op het internationale forum veel van zijn prestige had ingeboet.

De Europese hoven legden de voorrechten van de Kerk en de Heilige Stoel zonder meer naast zich neer. Van zodra de paus enig protest liet horen, verbraken Madrid en Napels hun diplomatieke betrekkingen. Op het einde van de Poolse successieoorlog beschikte het Verdrag van Wenen, zonder enige toelating, over bepaalde gebieden, zoals Parma en Placentia, die aan de paus toebehoorden. Men had hem ook nooit de toestemming gevraagd troepen een permanent doorgangsrecht te verlenen via de pauselijke Staat. De paus protesteerde maar kreeg geen gehoor. Geen enkele vernedering werd hem bespaard.

Zijn voornaamste, louter religieuze daden waren de heiligverklaring van Sint-Vincent a Paolo in 1737 en, in 1738, de eerste veroordeling van de vrijmetselarij. Zij had de kop opgestoken in Florence in 1733 en Rome reeds na twee jaar bereikt.

Het pontificaat van deze bijzonder verstandige, door en door goede en zonder meer eerlijke grijsaard, liep ten einde op 8 februari 1740. Ook al was hij soms verkwistend, dan gebeurde dit toch steevast ten bate van Rome en de Kerk.

Terug naar het keuzemenu van de pausen