Terug naar het keuzemenu van de pausen

Het concilie van Nicea

In de lente van 325 zou Constantijn in Nicea in zijn zomerresidentie, niet ver van zijn verblijfplaats in Nicomedia, het eerste grote concilie van een wereldkerk bijeenroepen. Niet minder dan 250 tot 300 bisschoppen namen eraan deel en de keizer had staatskoetsen voor hen klaargehouden. Omdat het concilie door Constantijn was samengeroepen, was hij zelf ook de voorzitter maar hij beperkte zich tot een controlerende functie.

Het concilie was voor hem vooral politiek van groot belang. Hij was de nieuwe eenheid van de staat gaan bouwen op het christendom en hij had er dan ook geen goed oog in dat ook ze onderling verdeeld raakten. Die verdeeldheid was begonnen in Alexandri over een toch wel essentieel geloofspunt.

Priester Arius was een ascetische grijsaard en stond in hoog aanzien. Hij had over de drievuldigheid een heel persoonlijke visie: in tegenstelling tot de Vader en de Geest was Christus geen God, maar een door de Vader geschapen persoon, gelijk aan de andere mensen. In het vooruitzicht van zijn uitzonderlijke verdiensten had God hem als zoon aangenomen waardoor hij de eerste onder de mensen werd.

Deze zienswijze verspreidde zich vanaf 313. In de kerk van het oosten waren er veel bisschoppen - en niet van de minsten - die ze deelden. Dat was voldoende om de twee kampen, de aanhangers van Arius en de voorstanders van de traditionele leer, in het harnas te jagen. Ging nu ook dit christendom, waarop de keizer de Romeinse eenheid wou vestigen, uit elkaar vallen ? In wezen vond hij als heidens keizer het dogma van de goddelijkheid van Christus zonder enig belang. Voor hem telde alleen de orde, de vrede en de eenheid.

De meerderheid van de bisschoppen opteerde voor de bevestiging van het dogma in de traditionele zin (Christus is de zoon van God). Constantijn zorgde er dan voor dat de 'arianen', een minderheid binnen de opposanten, werden verbannen. Het ware geloof werd dan samengevat in het fameuze 'Symbolum van Nicea', het 'Credo', zoals dat in een catechismus terug te vinden is.

Terug naar het keuzemenu van de pausen