Uit LIBER OCTAVUS
 

Thomas Calmeyn

3 LaWi

1998-1999
 

Scylla gaat Minos' schip achterna

De vloot voer weg. Scylla begreep dat Minos haar niet voor haar misdaad zou belonen en ze brak, nu smeken niet meer baatte, in felle woede uit. Ze gilde, met haar haren wild van razernij en haar armen wijd open: "Naar waar vlucht je voor mij, de vrouw aan wie je zoveel te danken hebt? Ik heb voor jou mijn vaderland en mijn vader verraden! Wat doet je vluchten, wreedaard, met je overwinning die te danken is aan mijn misdaad, aan mijn verdienste? Liefde, geschenken, alleen nog maar het feit dat heel jouw toekomst aan mij te danken is, raakt jou niet... Je laat mij hier alleen - waar moet ik nu heen? Soms naar mijn stad? Die is ingenomen en als ze nog bestaat, houdt ze haar poorten zeker dicht als straf voor mijn verraad... Soms naar mijn vader? Die heb ik aan jou uitgeleverd. Nee, het is terecht dat het volk mij beledigt, dat buren mijn gedrag verafschuwen. Ik word verbannen naar een thuis die ik niet meer heb. Alleen op Kreta kan ik welkom zijn.

Ach, als ook jij mij afwijst en mij ondankbaar in de steek laat, dan ben jij niet de zoon van Europa maar gewoon een tijgerjong, een zoon van de levensgevaarlijke en alles verslindende zee. Dan is ook Jupiter je vader niet, die vermomd als stier je moeder heeft ontvoerd: dat is een vals verhaaltje! Wie je verwekt heeft, was een echte stier, een woesteling die nooit verliefd was op een koe... Mijn vader Nisus mag mij nu straffen. Mijn stad die ik zojuist verraden heb, mag om mijn wanhoop juichen. Ik verdien te sterven, dat geef ik toe. De mensen die ik bedrogen heb, mogen mij verdoemen. Maar jij niet! Jij wreekt je op mij, terwijl je door mijn misdaad won. Wat ik gedaan heb, is voor mijn stad en mijn vader een misdaad, maar voor jou zou het een weldaad moeten zijn. Die ontrouw van je vrouw heb je verdiend. Dat zij als houten koe een stier verleidde en zwanger raakte van een monstervrucht, dat is je verdiende loon!

Zeg eens, hoor jij wat ik roep of maakt dezelfde wind waarmee je nu ondankbaar wegvaart, alles onverstaanbaar? Het verbaast me niet dat Pasiphaë liever een stier had dan jou: jij bent heel wat bruter dan een stier... Zie me hier staan! Hij jaagt het tempo nog op; terwijl de roeiriemen de golven opjagen, ontvlucht hij mijn land en laat hij mij achter... Maar veel zal het niet uithalen. Je doet alsof je mij niet hoort en of je nu wil of niet, ik volg je. Ik grijp de ronde boeg van je schip goed vast en laat me trekken, zeeën ver..." en toen dook ze in zee, de schepen achterna. Ze putte kracht uit haar liefde. De ongenode gast klemde zich vast aan Minos' schip.

Haar vader was kort voordien veranderd in een zeearend met grijze vleugels. Toen hij daar van hoog in de lucht zijn dochter zag, dook hij omlaag om haar met kromme snavel uiteen te rijten. Vervuld van angst liet zij de scheepsromp los en viel, maar voordat ze het water raakte, leek een lichte bries haar op te vangen. Ze werd een vogel; aan haar veren plakte nog schuim. Haar naam werd 'Ciris', ontleend aan die afgesneden haarlok.
 

De Minotaurus

Minos laat voor de Minotaurus een labyrint bouwen

Toen Minos op Kreta aan land ging, bracht hij aan Jupiter een offer van honderd stieren als dank. De oorlogsbuit moest zijn paleis versieren. Het stier-mens-monster was echter een smet op Minos' bestaan. Nu het groot geworden was, bleef het een levend bewijs van de ontrouw van zijn moeder. Minos besloot die schandvlek uit zijn huis te weren en op te sluiten in een sombere doolhof. Daedalus, de begaafde en beroemde Atheense architect, bouwde een constructie vol verwarrende motieven. Tal van bochtige en kronkelende gangen misleidden het oog. Deze constructie geleek op de Frygische Meander: deze rivier dartelt rond met zijn helder water en kronkelt zo vaak dat ze niet naar zee schijnt te stromen; hij ontmoet steeds weer zichzelf en vloeit zijn eigen water tegemoet; hij beweegt zich nu eens onvoorspelbaar terug naar de eigen bronnen, dan weer naar de open zee. Zo maakte Daedalus een labyrint met ontelbare kronkelpaden. Hij kon zelf met moeite de uitgang vinden, zo bedrieglijk was zijn bouwwerk.
 

Theseus doodt de Minotaurus met hulp van Ariadne

Daar werd de stiermens met zijn dubbele gedaante opgesloten. Hij werd tweemaal om de negen jaar, gevoed met Attisch mensenbloed. De derde maal kon Theseus hem doden met Ariadne's hulp (door een gesponnen draad af te rollen had hij immers de uitgang van de doolhof gevonden; daar waren zijn lotgenoten voor hem nooit in geslaagd). Toen sleurde hij snel Minos' dochter mee en zeilde naar Naxos. Maar daar liet hij het meisje meedogenloos achter, alleen op het strand. Haar klachten werden gesmoord in Bacchus' armen. Hij troostte haar en wou haar eren met een stralend sterrenbeeld. Daarvoor nam hij haar diadeem van haar hoofd en wierp hem hoog in de lucht: de kroonjuwelen veranderden in glanzend vuur. Ze staan als een kroon aan de hemel tussen de sterren van de Slangendrager en de Man die knielt.