Uit LIBER TERTIUS DECIMUS
 

Kerri Vande Ginste

3 LaWi

2000-2001
 

Plots zei Agamemnon, die op last van Juppiter verblind was: ‘Geef de oorlogsplannen op!’ Hij kon zijn leiderswoord alleen nog maar baseren op die droom, zelfs Ajax riep niet dat Troje moest verdwijnen en hij vocht niet zoals gewoonlijk. Waarom had hij de aftocht niet gestuit? Hij kon de weifelaars toch roepen hem te volgen? Niet te veel gevraagd voor iemand die nooit anders doet dan bluffen! Erger nog: hij vluchtte zelf! Ik schaamde me, Ajax, toen ik je zag vluchten. Ik riep direct: ‘Wat voeren jullie uit? Met wat voor een dwaasheid breken jullie de belegering van Troje op? Wat brengen jullie straks na tien jaar mee naar huis? Alleen maar schande…’ Met meer van dit soort sterke taal heb ik de vlucht gekeerd, weg van de vloot die al reisklaar was.

Daarna riep Agamemnon zijn getrouwen bij elkaar; allen waren doodsbang. Ajax durfde nog steeds geen kik geven, alleen Thersites was brutaal genoeg om onze vorsten uit te schelden. Ik diende hem van antwoord en ik spoorde mijn mannen opnieuw aan om te vechten, ik wekte hun oude strijdlust opnieuw op. Sinds ik Ajax belette te vluchten, is alles wat nog een daad van moed kan zijn, mijn verdienste.

En dan, wie van de Grieken eert jou nog of heeft je nog nodig? Diomedes nodigt mij wel uit bij wat hij doet, omdat hij me kent en omdat hij voortdurend vertrouwt op zijn vriend Odysseus. Dat is toch wat: uit duizend Grieken kiest Diomedes mij, zonder dat het lot erbij betrokken wordt! Zo heb ik, onbevreesd voor dag of nacht, Dolon de Phrygiër gedood. Hij was net zoals ik aan het spioneren, maar ik heb hem niet gedood vooraleer ik wist wat men in het trouweloze Troje van plan was.

Ik hoefde niet verder op speurtocht te gaan omdat Dolon mij alles verteld had. Ik had kunnen teruggaan met verdiend succes, maar ik wilde meer. Ik begaf mij naar het tentenkamp van Rhesus. Ik doodde de koning zelf en alle mannen in zijn buurt. Ik reed als succesvol winnaar, die in blijdschap zijn triomftocht viert, naar ons kamp op een veroverd vierspan. Dolon had voor die nacht Achilles’ paarden als beloning gevraagd. Wie gunt mij dan de wapens van Achilles niet? Zelfs Ajax is bereid de helft weg te schenken…

Moet ik beschrijven hoe ik met mijn zwaard de troepen van Sarpedon uit Lycië geslacht heb? Hoe ik Chromius, Alastor, Iphis’ zoon Coeranus, Alcandrus, Halius, Noëmon en Prytanis heb omgebracht? Ik heb Charops en Ennomon, die een verschrikkelijk lot onderging, gedood, nadat ik Thoön en Chersidamas had geveld. Ik heb ook anderen van minder roem in het stof doen bijten, mensen die voor hun stadsmuur stierven door mijn geweld. Ikzelf liep ook wonden op, eervol geplaatste wonden. Hier, als u mij niet zou geloven". Hij trok zijn kleed omlaag. "Deze borst heeft altijd voor jullie welzijn gestreden! Ajax aan de andere kant heeft in al die jaren nog geen druppel bloed voor ons vergoten en zijn lichaam toont nog geen enkel litteken van een eerbare veldslag.

En wat dan nog als Ajax roept dat hij de Griekse vloot verdedigd heeft en tegen Troje en zelfs met Jupiter gestreden heeft? Ja, dat deed hij! En wat dan nog? Hij deed het samen met jullie. En het zou laf zijn tegenover jullie om alleen met de eer te gaan strijken! Het was toch Patroclus, alias Achilles, die de Trojaanse fakkels wegjoeg van de vloot en van haar ‘verdediger’! Volgens Ajax is hij de enige die met Hector heeft geduelleerd. Waarschijnlijk was zijn geheugen niet meer fris want hij vergeet dat hij na mij en nog zeven andere leiders tegenover Hector kwam te staan, na eerlijke loting. En, grote held, de afloop van jullie duel, was dat niet dat Hector zonder wond of krasje thuiskwam?

Opeens moet ik met veel pijn in het hart denken aan de dag waarop Achilles, die beschermer van de Grieken, gesneuveld is. Tranen, verdriet en angst hebben mij toen niet belet hem op te tillen en hem en zijn wapenuitrusting naar huis te dragen. Op deze schouders hier bracht ik een memorabel man en zijn wapenrusting naar ons kamp. Daarom wil ik ze nu opnieuw dragen. Ik heb de moed en de krachten om deze opdracht tot een goed einde te brengen en ik ben duidelijk de man die jullie beslissing als een eer zal waarderen…

Heeft de goddelijke Thetis deze goddelijke, werkelijk prachtige wapenrusting aan haar zoon gegeven opdat zo’n boerse vechtjas zonder hart ermee zou gaan lopen? Iemand die niet snapt hoe fraai dat schild bewerkt is met oceaan, aardrijk en goddelijke sterren? Hij dingt naar wapens die hij grijpen kan, maar nooit begrijpen zal…

En als hij mij verwijt dat ik de zware oorlogsplicht ontliep en mij te laat kwam melden voor de expeditie, dan verwijt hij niet alleen mij maar ook de edele Achilles: als verschuilen fout is, deden wij dat beiden. Als laat zijn slecht is, was ik toch vroeger bij ons leger dan Achilles. Ik bleef nog bij mijn teerbeminde vrouw, hij bij zijn teerbeminde moeder. De eerste dagen bleven we thuis want we wisten dat we de andere dagen ver van huis zouden zijn. En zelfs al had ik geen excuus, ik vrees niet voor een aanklacht die ik met zulk een held mag delen. Hoe dan ook, had ik die held niet geholpen, dan was die held hier ook niet geweest. En Ajax heeft me niet moeten helpen om hier te zijn!

Dat hij mij uitscheldt, verbaast me niet. Maar dat hij jullie beschuldigt… Hij zegt dat Palamedes door mij op valse gronden is beschuldigd. Maar dat jullie hem daarna veroordeeld hebben, is wel fatsoenlijk? Nee, Palades kon zich in die voor mij duidelijke zaak niet goed verdedigen. Wat jullie betreft, jullie hebben mijn aanklacht niet alleen gehoord maar ook gezien. Het goud was het bewijs.

Dat Philoctetes nu op Lemnos zit, Vulcanus’ eiland, is niet mijn schuld. Pleit jullie zelf dan vrij! Jullie waren allen akkoord toen ik (dat wil ik niet ontkennen) voorstelde hem de zware reis en harde strijd te besparen, opdat hij zou kunnen herstellen. Hij gaf toe…en leeft! Mijn raad was niet alleen oprecht gemeend, maar ook de redding voor Philoctetes. De voorspellers zeggen dat zijn komst alleen maar kan zorgen voor de val van Troje. Dat zou best kunnen, maar ik ga hem niet halen! Stuur liever Ajax, die mag dan Philoctetes in een pijn- of woedeaanval troosten met zijn woorden en hem handig naar hier lokken met een list! Nee, eerst zal de Ida kaal worden of zal de Simoeis de andere kant op stromen - of nog beter, zal Hellas bondgenoot van Troje worden dan dat de hersenen van die stomme Ajax, in geval de mijne weigeren, de Grieken zouden kunnen dienen!