Uit LIBER SEPTIMUS
 

Joris Vanderhulst

3 LaMt

1998-1999
 

Medea's wraak op Pelias

Ze was nog niet gestopt met haar intriges, want Medea maakte ruzie met Jason; een schijnvertoning natuurlijk om als bedelaar naar Pelias' paleis te kunnen gaan. Omdat Pelias te oud was, ontvingen zijn dochters Medea. Handig en snel zij palmde de Colchische hen in door zich vriendelijk te gedragen. Toen ze hen verteld had van haar successen en dus ook hoe Aeson jonger was geworden, hoopten de meisjes dat ook Pelias zou kunnen verjongen. Ze smeekten Medea en beloofden alles te geven wat ze vroeg. Eerst aarzelde Medea; ze wachtte om te antwoorden maar toen stemde ze toe en zei: "Ik zal bewijzen wat ik kan door de oudste ram van jullie kudden tot lammetje te maken."

Het zwakke dier werd onmiddellijk gehaald. Met een mes sneed Medea het de keel over en dompelde ieder deel in een gekookt sap: de ram werd weer klein en jong en begon lief te blaten; toen zocht het spelend naar moedermelk. De meisjes waren nu nog sterker overtuigd dat wat ze gevraagd hadden, mogelijk was.

Vier dagen later bereidde Medea een brouwsel met water en gras, maar zonder de toverkruiden; ze had de koning bewusteloos gemaakt met spreuken en tovertaal. Toen de dochters van Pelias binnenkwamen, beval Medea hen het bloed van hun vader te vergieten. Met afgewende hoofden sneden ze hun vader de keel over: ze betuigden hun dochterliefde door vadermoord! Pelias kon zijn dochters nog vragen waarom zij dit deden, maar daarna werd hij tot zwijgen gebracht en belandde hij in het hete water, dat natuurlijk geen werking had...
 

Medea's vlucht

Omdat Medea door haar drakenwagen weggevoerd was, ontliep ze haar straf. Ze vloog hoog over de schaduwrijke Pelion; hoog over de Othrys-berg, bekend doordat Cerambus hier als kever met de hulp van nimfen de zondvloed van Deucalion had kunnen ontvluchten.

Vele dingen gleden onder haar door: de versteende slang Lesbos en Ida's woud, waar Bacchus ooit een jonge stier verborg die hij veranderd had in een hert omdat zijn zoon de stier gestolen had; Paris' graf bedekt met een dun laagje zand en het land waar Maera angst gezaaid heeft met haar vreemd geblaf, de vesting van Eurypylus op Cos, waar vrouwen koehorens kregen in de tijd dat Hercules er met zijn leger langstrok; Rhodos, Ialysos, waar het Telchinen-volk door Jupiter's haat een prooi werd van de zee omdat zij alles verpestten. Ze kwam ook langs het oude eiland Cea, met de stad Carthaea, waar Alcidamas ooit verbaasd zag hoe zijn kind de vorm kreeg van een zoete druif.

Beneden zich zag ze verder het meer van Hyria en het Tempe-dal, druk bezocht door Cycnus sinds hij een zwaan was: want op Cycnus' verzoek had Phyllius eerst voor hem twee gieren en een woeste leeuw getemd, en moest toen ook nog een stier temmen. Maar Cycnus bleef hem steeds als minnaar afwijzen zodat Phyllius de stier voor zichzelf hield. Cycnus riep verontwaardigd: "Straks heb je spijt!"en sprong van een hoge rots. Hij werd tijdens zijn val in een zwaan veranderd, maar toch dacht iedereen dat hij was neergestort. Zijn moeder Hyria smolt van verdriet weg in tranen tot een vijver die nog altijd het meer van Hyria heet.

Dichtbij ligt Pleuron, stad van Ophius, wiens dochter Combe vluchtte voor het geweld van haar eigen zonen. Daarna zag de Colchische Calaurea, Latona's land; het koningspaar daar was ooit in vogels veranderd. Aan de rechterkant lag Cyllene, de plaats waar Menephron, als was hij een wild dier, zijn eigen moeder wou verkrachten. Wat verderop zat Cephisus te huilen om zijn kleinkind dat door Apollo in een zeehond was veranderd. Ook Eumelus' huis was in rouw om zijn verdwenen zoon. Tenslotte landde ze met haar draken bij Pirene, de bron van Corinthe. Al lang vertelde men dat daar, toen het voor het eerst regende, mensen zijn gegroeid uit paddestoelen.
 

Medea doodt haar kinderen

Toen Jasons nieuwe bruid verschroeid was door Medea's gif en beide zeeën van Corinthe haar zagen branden, doodde de wraakzuchtige moeder met het onheilbrengend zwaard haar eigen kinderen en vluchtte weg. Ze vluchtte met haar Titaanse drakenwagen naar de plaats waar men eens de oude Periphas en zijn rechtschapen Phene gezien had toen ze in het rond vlogen. Daarna ging ze naar Athene's burcht, waar ook Alcyone vleugels kreeg. Eerst werd Medea Aigeus' gast, later werd zij zijn vrouw.
 

Theseus

Medea tracht Theseus te doden

Aigeus had een onbekende zoon, Theseus. Kort daarvoor had Theseus de zee-omspoelde Isthmus tot rust gebracht. Om hem te doden mengde Medea gif: wolfswortel, dat zij uit haar Scythisch land had meegenomen... Ze zeggen dat die plant gegroeid is uit het kaakschuim van Echidna's hond. In een spelonk met donkere diepten verdwijnt een dalend pad; daar trok ooit Hercules Cerberus omhoog aan ketens.

De hond wendde zich af van het daglicht en de scherpe zonnestralen. Eenmaal op de bovenwereld blafte hij woedend met zijn drie koppen zodat hij witte vlokken schuim sproeide over de groene velden. Er wordt verteld dat het schuim stolde en kwade krachten kreeg in de voedzame bodem. Daar groeit die giftplant, wolfswortel, op rotsgrond en wordt ze door boeren akoniet genoemd. Welnu, dit sap reikte ze Theseus aan in de overtuiging dat hij een vijand was. Theseus hief nietsvermoedend de beker op, maar Aegeus zag het familiewapen in het wit-ivoren zwaard van zijn zoon en sloeg de dodelijke drank van zijn mond weg; Medea ontkwam aan haar dood door zich in nevels te hullen.
 

Theseus gevierd

Enerzijds was de vader blij dat hij zijn zoon gered had, maar hij was ook geschokt dat deze moordpoging bijna gelukt was... Hij offerde aan de goden vele geschenken, waaronder talloze runderen. Men vertelde dat men in Athene nooit meer zo had gefeest als op die dag. Het arme volk en de adel genoten samen van de maaltijden en eerden, onder invloed van de wijn, Theseus met een lied:

"Jij bent, verheven Theseus, de roem van Marathon sinds je er stierenbloed liet vloeien; en dat in Cromyon weer boeren ploegen zonder angst voor het everzwijn, dat is jouw werk! Heel Epidaurus zag hoe Vulcanus' zoon, die reus met zware knots, door jou geveld werd; bij de Cephisus-stroom zag men de schurk Procrustes omkomen en in Ceres' stad Eleusis Cercyon. Jij doodde Sinis, die door zijn enorme kracht veel schade aanrichtte: hij kon de dennenbomen met hun top tot op de bodem krom buigen om vervolgens mensen met wijde zwaai uiteen te scheuren. Ook de weg naar Megara is veilig nu Sciron is geveld, die struikrover. Zijn resten zijn verstrooid: hij mocht geen graf op zee, geen graf op aarde krijgen, maar is na lang dolen tenslotte versteend tot stukken rots; men spreekt nog steeds van Scirons rotsen. Als wij jouw heldendaden willen eren, jaar na jaar, zouden er veel meer daden zijn dan jaren! Dappere Theseus, onze gebeden gelden jou, jou eren wij met wijn!"

Het volk applaudisseerde bij het horen van dit lied, bewonderaars slaakten wenskreten en overal in de stad heerste vreugde.