Uit LIBER QUARTUS
 

Ellen Bertier

3 LaMt

1996-1997
 

"...Staan jullie mij toe dat ik er een heldendaad aan toevoeg in mijn eigen belang? Als ik jullie dochter red, eis ik dat ze de mijne wordt!" Andromeda's ouders stemden dadelijk in en schonken hem hun dochter; daarbovenop kreeg hij als huwelijksgift hun land.

En kijk, het monster bewoog zich snel vooruit zoals een schip dat voortgestuwd wordt door zwetende en hardwerkende roeiers. Het beest naderde razendsnel de rots waaraan Andromeda was vastgeketend. Perseus nam een aanloop en steeg op tot hij tussen de wolken zweefde. Op het zee-oppervlak viel de schaduw van Perseus en op die schaduw stortte zich het afschuwelijke monster...

Perseus dook razendsnel naar beneden, landde op de rug van het monster en plantte zijn zwaard in de rechterflank tot aan het heft. Het monster sidderde van de pijn maar ondanks de diepe wonde kwam het recht tot hoog in de lucht en liet zich in het water vallen. Het spartelde van links naar rechts, zoals een everzwijn dat aangevallen wordt door een meute wild blaffende honden. Perseus kon echter ontsnappen aan de op prooi beluste bek dankzij zijn snelle vleugels.

Hij trok zijn zwaard uit de wonde en stak het tussen de ribben, in de rug, opnieuw in de flank, dan in de staart. Het beest braakte gulpen donker bloed; het smerige goedje doorweekte alles. Perseus' vleugelschoenen waren loodzwaar geworden en daarom durfde hij er niet meer mee vliegen. Hij kreeg hoop toen hij een rif zag; daar vloog hij heen. Met het rif als steunpunt diende hij het monster de genadeslag toe. Applaus klonk op het strand, zo luid dat de goden het konden horen. Perseus werd als een redder begroet door zijn schoonouders Cepheus en Cassiope; hun dochter - nu ook Perseus' echtgenote - werd van haar ketens ontdaan.
 

Zeewier wordt koraal

Ondertussen waste Perseus, na zijn overwinning, zijn handen in zee en opdat het Medusahoofd niet vol zand zou zitten, legde hij het hoofd op een bedje van zeewiertakjes. Het zeewier zoog kracht uit het hoofd en door dit contact versteenden de steeltjes en de blaadjes; ze werden merkwaardig hard. Zeenimfen wilden dit verschijnsel uittesten op ander zeewier en ja, het lukte; ze bleven maar van dat nieuwe zaad over de golven uitstrooien! Koraal heeft die eigenschap behouden, want wat in contact komt met de lucht, verhardt, en wat onder water zit, blijft plant.

Perseus bouwde drie offertafels: een voor de krijgsgodin Minerva, aan wie hij een koe offerde, een voor Jupiter die een stier kreeg, en een voor Mercurius aan wie hij een kalf schonk. Dan ging het in stoet naar het paleis van Cepheus. Voorop werden de fakkels van Amor en Hymenaeus gedragen, daarachter volgde Perseus met Andromeda. Het paleis hing vol met slingers, een altaarvuur geurde van de wierook, vrolijk gezang en luide fluitmuziek weerklonken, blijdschap heerste alom. Kortom, een nieuw leven ging voor hen beginnen. Cepheus ontving zijn talrijke gasten voor een prachtig huwelijksmaal.
 

Perseus vertelt hoe hij aan het Medusahoofd is gekomen

Toen de heerlijke gerechten gezellig verorberd waren en Bacchus' geschenk hen verkwikt had, vroeg Perseus aan de uitgenodigde Ethiopiërs om hun leven en denken aan hem uit te leggen, een verzoek waaraan de Ethiopiërs met plezier voldeden. Toen stelde Cepheus de lang verwachte vraag aan Perseus: "Mijn zoon en mijn held, zeg ons hoe jij het Medusahoofd hebt bemachtigd!"

Perseus vertelde dat onder de Atlasberg een ingang was waar twee zussen woonden, de dochters van Phorcys, die samen slechts een oog hadden dat ze om beurt gebruikten. Perseus had dit oog weggegrist toen de ene zus het doorgaf aan de andere. Zo had hij het huis van de Gorgonen kunnen bereiken en hij had opgemerkt dat de mensen en de dieren die een blik hadden opgevangen van de Medusa, in steen veranderd waren. Ook Perseus had haar aanschouwd, maar niet rechtstreeks: alleen haar spiegelbeeld in zijn schild. Hij had het schild vervolgens op Medusa zelf gericht zodat ze door haar schrikwekkend spiegelbeeld zelf bedwelmd was geraakt, samen met haar slangen, en toen had hij haar hoofd afgeslagen. Uit het bloed dat uit de wonde vloeide, groeiden twee zonen: Chrysaor en de gevleugelde Pegasus...

Hij vertelde nog de rest van zijn tocht, langs de sterrenbeelden, over de zeeën en de landen en de gevaren die hem daar beloerd hadden. Tenslotte zweeg hij, maar het was nog vroeg op de avond en zijn gezellen hielden zo van zijn verhalen dat er al een andere vraag werd gesteld: waarom alleen Medusa slangen op haar hoofd had en haar zusters niet.

Perseus zei: "Op die vraag zal ik een antwoord geven. Wel, Medusa was een meisje dat erg geliefd was om haar schoonheid en talloze aanbidders had. Het mooiste aan haar was wel haar weelderige haardos, zo heeft iemand die haar zelf gezien heeft, me verteld. Men zegt dat Neptunus haar verkracht heeft voor het beeld van Minerva, die uit schaamte haar kuise ogen afwendde. Minerva liet deze heiligschennis niet ongestraft: ze veranderde Medusa's haar in afschuwelijke slangen; zelf draagt de godin ook slangen op haar borst om daarmee haar vijanden af te schrikken."